بحران کارت گرافیک به اوج رسید؛ فروش RTX 5090 با قیمت رسمی به جاذبه QuakeCon 2026 تبدیل شد

کارت‌های گرافیک سری GeForce RTX 50 بیش از یک سال پیش با وعده ورود نسل Blackwell، فناوری DLSS 4 و جهشی تازه در پردازش هوش مصنوعی وارد بازار شدند؛ اما در سال ۲۰۲۶، خرید یکی از این کارت‌ها با همان قیمت رسمی زمان عرضه، دیگر اتفاقی عادی نیست. شرایط آن‌قدر عجیب شده که انویدیا فروش تعداد محدودی RTX 5090، RTX 5080 و RTX 5070 با قیمت MSRP را به یکی از جاذبه‌های غرفه خود در QuakeCon 2026 تبدیل کرده است.

انویدیا در جریان این رویداد به بازدیدکنندگان اجازه می‌دهد کارت‌های Founders Edition منتخب را با قیمت زمان عرضه خریداری کنند؛ البته فقط تا زمانی که موجودی محدود غرفه تمام نشده باشد. اتفاقی که شاید در نگاه اول یک برنامه تبلیغاتی ساده به نظر برسد، اما در واقع تصویری نگران‌کننده از وضعیت بازار کارت گرافیک ارائه می‌دهد: محصولی که باید پس از گذشت بیش از یک سال با تخفیف فروخته شود، اکنون رسیدن به قیمت رسمی‌اش به‌اندازه بردن جایزه هیجان‌انگیز شده است.

انویدیا در QuakeCon 2026 چه برنامه‌ای دارد؟

QuakeCon 2026 از ۶ تا ۹ آگوست در مجموعه Gaylord Texan Resort & Convention Center در شهر Grapevine ایالت تگزاس برگزار می‌شود. انویدیا نیز با یک غرفه اختصاصی GeForce در این رویداد حضور دارد.

براساس اعلامیه رسمی انویدیا، شرکت‌کنندگان می‌توانند از طرحی با نام Verified Priority Access IRL استفاده کنند. این برنامه امکان خرید مدل‌های زیر را با قیمت رسمی فراهم می‌کند:

• GeForce RTX 5090 Founders Edition
• GeForce RTX 5080 Founders Edition
• GeForce RTX 5070 Founders Edition

عبارت IRL یا «در دنیای واقعی» نوعی شوخی با سیستم Verified Priority Access انویدیاست که برای دسترسی مستقیم کاربران واقعی به موجودی محدود کارت‌ها ایجاد شده بود. این بار به‌جای ثبت‌نام اینترنتی و انتظار در صف دیجیتال، بازدیدکنندگان باید خود را به غرفه GeForce برسانند.

موجودی محدود است و انویدیا صراحتاً توصیه کرده علاقه‌مندان هرچه سریع‌تر به غرفه مراجعه کنند. بنابراین حتی حضور در نمایشگاه نیز تضمین نمی‌کند که بازدیدکننده بتواند یک RTX 5090 را با قیمت ۱۹۹۹ دلار خریداری کند.

انویدیا علاوه بر فروش کارت‌ها، مسابقات Quake III Arena RTX Remix و DOOM: The Dark Ages را برگزار می‌کند و برندگان بعضی چالش‌ها یک RTX 5070 Founders Edition دریافت خواهند کرد. ظاهراً در بازار فعلی، برنده‌شدن یک کارت گرافیک می‌تواند ساده‌تر از پیداکردن آن با قیمت رسمی باشد!

قیمت رسمی در برابر بازار واقعی

کارت‌های سری RTX 50 هنگام معرفی در CES 2025 با قیمت‌های زیر معرفی شدند:

قیمت‌های بازار ثابت نیستند و با توجه به فروشنده، برند، سیستم خنک‌کننده و میزان موجودی تغییر می‌کنند. بااین‌حال، داده‌های منتشرشده توسط Tom’s Hardware نشان می‌دهند فاصله میان MSRP و قیمت واقعی، به‌خصوص در مدل RTX 5090، همچنان غیرعادی است.

RTX 5090 با قیمت رسمی ۱۹۹۹ دلار معرفی شد، اما ارزان‌ترین نمونه‌های قابل‌ردیابی در بازار آمریکا اکنون بیش از ۴۳۰۰ دلار قیمت دارند. کاربر برای تهیه سریع‌ترین کارت گرافیک گیمینگ انویدیا باید بیشتر از دو برابر قیمت تعیین‌شده توسط سازنده هزینه کند.

اوضاع مدل‌های پایین‌تر به‌اندازه RTX 5090 بحرانی نیست، ولی RTX 5080 و RTX 5070 Ti نیز همچنان فاصله محسوسی با MSRP دارند. تنها RTX 5070 در بعضی بازارها به محدوده‌ای نسبتاً نزدیک به قیمت رسمی رسیده است.

RTX 5090 پنج هزار دلاری؛ بحران فقط به آمریکا محدود نیست

بازار کره جنوبی نیز نشانه‌های نگران‌کننده‌ای نشان می‌دهد. گزارش‌های تازه از افزایش قیمت ۲۰ تا ۳۰ درصدی بعضی کارت‌های سری RTX 50 در این کشور خبر می‌دهند.

قیمت RTX 5090 در برخی فروشگاه‌های کره جنوبی به حدود ۷.۳ میلیون وون، معادل بیش از ۵۱۰۰ دلار، رسیده است. RTX 5070 نیز در بعضی موارد نزدیک به ۱.۱ میلیون وون یا حدود ۷۷۰ دلار قیمت‌گذاری شده است.

طبق گزارش TrendForce، افزایش هزینه ویفرهای پیشرفته TSMC و رشد قیمت حافظه GDDR7 از عوامل اصلی موج تازه افزایش قیمت محسوب می‌شوند.

افزایش قیمت در یک بازار الزاماً به معنای تکرار فوری همان وضعیت در تمام کشورهای جهان نیست؛ اما می‌تواند هشداری درباره هزینه سفارش‌های جدید، موجودی آینده و تصمیم توزیع‌کنندگان باشد.

چرا قیمت کارت‌های RTX 50 پایین نمی‌آید؟

افزایش قیمت کارت گرافیک یک دلیل واحد ندارد. شرایط فعلی نتیجه ترکیب چند عامل در زنجیره تولید و توزیع است.

۱. افزایش قیمت حافظه GDDR7

کارت‌های سری RTX 50 از حافظه GDDR7 استفاده می‌کنند. براساس گزارش‌های صنعتی، قیمت هر ماژول استاندارد ۲ گیگابایتی GDDR7 به محدوده ۲۰ دلار یا بیشتر رسیده است.

انویدیا معمولاً تراشه گرافیکی و حافظه موردنیاز را در قالب یک کیت در اختیار شرکای تولیدکننده کارت قرار می‌دهد. بنابراین افزایش قیمت حافظه مستقیماً هزینه کیت دریافتی توسط برندهایی مانند ASUS، MSI، Gigabyte و Zotac را بالا می‌برد.

این موضوع برای مدل‌های دارای حافظه بیشتر، به‌خصوص RTX 5090 با ۳۲ گیگابایت GDDR7، اهمیت بیشتری دارد.

۲. افزایش هزینه ویفرهای TSMC

پردازنده‌های گرافیکی Blackwell توسط TSMC و با یک فرایند سفارشی در کلاس ۴ نانومتری تولید می‌شوند. گزارش‌ها نشان می‌دهند TSMC قیمت ویفرهای مربوط به گره‌های ۷ نانومتری و پیشرفته‌تر را افزایش داده است.

قیمت ویفر تنها بخشی از هزینه نهایی کارت است، اما یک تراشه بسیار بزرگ مانند GPU مورد استفاده در RTX 5090 فضای بیشتری از هر ویفر اشغال می‌کند. هرگونه رشد هزینه تولید می‌تواند روی قیمت کیت فروخته‌شده به شرکای تجاری اثر بگذارد.

۳. رقابت با بازار هوش مصنوعی

حافظه GDDR7 با HBM مورد استفاده در شتاب‌دهنده‌های هوش مصنوعی یکسان نیست؛ بااین‌حال، رونق دیتاسنترها بر کل زنجیره نیمه‌رسانا اثر گذاشته است.

تولیدکنندگان حافظه، سرمایه و ظرفیت جدید خود را به محصولاتی اختصاص می‌دهند که سود بیشتری دارند. تقاضای بسیار زیاد برای HBM، حافظه‌های سرور و زیرساخت‌های هوش مصنوعی باعث شده بازار مصرفی در اولویت پایین‌تری قرار بگیرد.

انویدیا نیز از فروش شتاب‌دهنده‌های دیتاسنتری درآمد و حاشیه سود بیشتری نسبت به کارت‌های گیمینگ کسب می‌کند. این مسئله الزاماً به معنی استفاده از خط تولید کاملاً یکسان نیست، اما تخصیص سرمایه، بسته‌بندی پیشرفته، سفارش ویفر و ظرفیت زنجیره تأمین را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

۴. موجودی محدود مدل‌های Founders Edition

قیمت رسمی انویدیا معمولاً بر پایه مدل‌های Founders Edition اعلام می‌شود، اما موجودی این مدل‌ها محدود است. بیشتر کارت‌های موجود در بازار توسط شرکای AIB تولید می‌شوند و سیستم خنک‌کننده، مدار تغذیه، نورپردازی و فرکانس متفاوتی دارند.

مدل‌های سفارشی طبیعتاً می‌توانند کمی گران‌تر از MSRP باشند؛ ولی اختلاف دوبرابری RTX 5090 را نمی‌توان فقط با خنک‌کننده بزرگ‌تر یا اورکلاک کارخانه‌ای توجیه کرد.

۵. تقاضا برای پردازش محلی هوش مصنوعی

RTX 5090 فقط یک کارت گیمینگ نیست. وجود ۳۲ گیگابایت حافظه، هسته‌های Tensor و توان پردازشی بالا باعث شده این کارت برای اجرای مدل‌های هوش مصنوعی، تولید محتوا، رندرینگ و بعضی بارهای کاری حرفه‌ای نیز جذاب باشد.

کاربری که از کارت برای کسب درآمد استفاده می‌کند ممکن است حاضر باشد مبلغ بیشتری نسبت به یک گیمر بپردازد. همین تقاضای حرفه‌ای فشار بیشتری بر موجودی مدل پرچم‌دار وارد می‌کند.

۶. واسطه‌ها و فروشندگان شخص ثالث

کمیابی کالا فرصت مناسبی برای دلالان و فروشندگان شخص ثالث ایجاد می‌کند. این فروشندگان کارت‌های محدود را خریداری کرده و با قیمت بسیار بالاتر دوباره عرضه می‌کنند.

وجود تقاضا در قیمت‌های غیرمنطقی به بازار نشان می‌دهد بعضی خریداران همچنان حاضرند دو برابر MSRP پرداخت کنند؛ در نتیجه انگیزه فروشندگان برای کاهش قیمت کمتر می‌شود.

چرا قیمت رسمی حالا به ابزار تبلیغاتی تبدیل شده است؟

در شرایط طبیعی، یک کارت گرافیک پس از گذشت بیش از یک سال از عرضه باید با موجودی بهتر، مدل‌های متنوع‌تر و گاهی تخفیف فروخته شود. اما برای RTX 5090، MSRP همچنان شبیه یک پیشنهاد ویژه و کمیاب است.

انویدیا با آوردن تعداد محدودی کارت Founders Edition به QuakeCon، سه هدف را هم‌زمان دنبال می‌کند:

• جلب بازدیدکننده به غرفه GeForce
• نمایش پایبندی ظاهری به قیمت رسمی
• رساندن تعدادی کارت به کاربران واقعی به‌جای واسطه‌ها

این برنامه برای افراد حاضر در نمایشگاه خبر خوبی است، اما مشکل بازار را حل نمی‌کند. موجودی محدود یک غرفه نمی‌تواند تقاضای جهانی را پوشش دهد و بیشتر نشان می‌دهد فاصله میان قیمت تبلیغاتی و واقعیت بازار تا چه اندازه عمیق شده است.

عبارت Verified Priority Access IRL نیز خود اعترافی غیرمستقیم به وضعیت عجیب بازار است: کاربر برای خرید یک محصول با قیمت اعلام‌شده سازنده، باید در زمان مشخص، در یک نمایشگاه مشخص و پیش از تمام‌شدن موجودی در صف بایستد.

آیا قیمت ۱۹۹۹ دلاری RTX 5090 واقع‌بینانه بود؟

MSRP همیشه هزینه واقعی تمام مدل‌های بازار را نشان نمی‌دهد. قیمت ۱۹۹۹ دلاری به RTX 5090 Founders Edition مربوط است؛ مدلی که مستقیماً با طراحی انویدیا تولید می‌شود.

نسخه‌های پیشرفته‌ای مانند ROG Astral، MSI Suprim یا مدل‌های مجهز به خنک‌کننده مایع هزینه ساخت بیشتری دارند و طبیعی است بالاتر از قیمت رسمی عرضه شوند.

بااین‌حال، MSRP نقش معیار را دارد. اگر تقریباً هیچ کاربری نتواند محصول را در محدوده آن قیمت پیدا کند، اعتبار این عدد زیر سؤال می‌رود. قیمت رسمی نباید صرفاً برای معرفی اولیه و مقایسه روی اسلاید استفاده شود؛ باید حداقل بخشی معنادار از بازار بتواند محصول را با آن قیمت تهیه کند.

لغو سفارش RTX 5090 پس از افزایش لحظه‌ای قیمت

یکی از نمونه‌های عجیب بازار فعلی به سفارش یک ASUS ROG Astral RTX 5090 BTF مربوط می‌شود. طبق گزارشی تازه، سفارش این کارت با قیمت ۴۴۲۹ دلار لغو شد و قیمت جدید آن با افزایش ناگهانی ۵۰۰ دلاری به حدود ۴۹۳۰ دلار رسید.

انویدیا اعلام کرده تغییر دیرهنگام قیمت از سمت ASUS یا زنجیره فروش بوده و تلاش کرده قیمت قبلی برای خریدار حفظ شود؛ اما در نهایت سفارش بازپرداخت شده است. از آنجا که این گزارش بر تجربه یک خریدار و توضیحات پشتیبانی استوار است، نباید آن را سیاست عمومی تمام فروشندگان دانست.

بااین‌حال، همین اتفاق نشان می‌دهد قیمت‌گذاری بعضی مدل‌های RTX 5090 تا چه اندازه بی‌ثبات شده است. گزارش Tom’s Hardware جزئیات این سفارش را منتشر کرده است.

آیا سری RTX 50 با شکست مواجه شده است؟

از نظر فناوری، پاسخ منفی است. کارت‌های Blackwell قابلیت‌های مهمی مانند DLSS 4، Multi Frame Generation، هسته‌های جدید RT و Tensor و عملکرد بالای پردازش هوش مصنوعی را ارائه می‌دهند.

مشکل اصلی تجربه خرید است. یک محصول می‌تواند از نظر مهندسی قدرتمند باشد، اما اگر موجودی کم یا قیمت آن چند برابر عدد اعلام‌شده باشد، برای بخش بزرگی از مخاطبان عملاً دسترس‌ناپذیر خواهد بود.

RTX 5090 سریع‌ترین کارت گرافیک گیمینگ نسل خود است، ولی قیمت بیشتر از ۴۰۰۰ دلار آن را از یک محصول رده‌بالای مصرفی به سخت‌افزاری لوکس یا نیمه‌حرفه‌ای تبدیل می‌کند.

در مدل‌های پایین‌تر نیز ارزش خرید فقط با بررسی قیمت واقعی معنا دارد. ممکن است یک کارت از نظر بنچمارک سریع‌تر باشد، اما اگر اختلاف قیمت آن بسیار بیشتر از اختلاف عملکرد باشد، گزینه ضعیف‌تری برای خرید محسوب شود.

آیا الان RTX 5090 بخریم یا صبر کنیم؟

پاسخ به نوع استفاده بستگی دارد.

برای گیمینگ

پرداخت بیش از دو برابر MSRP برای RTX 5090 انتخاب منطقی‌ای نیست. حتی اگر این کارت سریع‌ترین گزینه بازار باشد، افزایش عملکرد آن نسبت به RTX 5080 یا مدل‌های رقیب با اختلاف چند هزار دلاری قیمت تناسب ندارد.

برای بازی در 4K، بهتر است گزینه‌های ارزان‌تر، کارت‌های نسل قبلی قدرتمند یا مدل‌های Radeon را نیز بررسی کنید. خرید RTX 5090 با قیمت بالاتر از ۴۰۰۰ دلار فقط برای داشتن سریع‌ترین سخت‌افزار بازار، ارزش خرید عمومی ندارد.

برای رندرینگ و تولید محتوا

اگر نرم‌افزار مورد استفاده مستقیماً از CUDA یا شتاب‌دهنده‌های انویدیا بهره می‌برد و زمان رندر برای کاربر درآمد ایجاد می‌کند، تصمیم می‌تواند متفاوت باشد.

در چنین شرایطی باید محاسبه شود کارت طی چه مدت اختلاف قیمت خود را از طریق کاهش زمان پردازش جبران می‌کند. اگر بازگشت سرمایه مشخصی وجود نداشته باشد، گران‌ترین کارت الزاماً بهترین خرید حرفه‌ای نیست.

برای اجرای هوش مصنوعی محلی

حافظه ۳۲ گیگابایتی RTX 5090 برای مدل‌های محلی ارزشمند است، اما قیمت بالاتر از ۴۰۰۰ دلار آن را وارد محدوده کارت‌های حرفه‌ای دست‌دوم، چند کارت ارزان‌تر یا سرویس‌های ابری می‌کند.

پیش از خرید باید هزینه برق، ظرفیت حافظه موردنیاز، سرعت واقعی مدل، پشتیبانی نرم‌افزار و هزینه اجاره GPU ابری مقایسه شود.

برای ارتقای عادی سیستم

اگر کارت فعلی همچنان عملکرد قابل‌قبولی دارد، صبرکردن منطقی‌تر است. خرید در دوره‌ای که موجودی محدود و قیمت‌ها بی‌ثبات‌اند، احتمال پرداخت هزینه غیرضروری را بالا می‌برد.

آیا قیمت‌ها به‌زودی کاهش پیدا می‌کنند؟

نشانه روشنی از کاهش سریع قیمت RTX 5090 وجود ندارد. افزایش هزینه حافظه و ویفر، قراردادهای بلندمدت مراکز داده و تقاضای پردازش هوش مصنوعی می‌توانند فشار را در ادامه سال حفظ کنند.

از سوی دیگر، قیمت‌های بسیار بالا تقاضای مصرف‌کنندگان را کاهش می‌دهند. اگر کاربران خرید را به تعویق بیندازند و موجودی نزد فروشندگان افزایش پیدا کند، بازار ناچار به اصلاح قیمت خواهد شد.

عوامل زیر می‌توانند شرایط را بهتر کنند:

• افزایش تولید حافظه GDDR7
• بهبود موجودی Founders Edition
• کاهش تقاضای حرفه‌ای برای RTX 5090
• عرضه مدل‌های رقیب قدرتمند
• نزدیک‌شدن به نسل بعدی کارت‌های گرافیک
• افزایش موجودی کارت‌های دست‌دوم
• مقاومت کاربران در برابر قیمت‌های غیرمنطقی

اما گزارش‌های فعلی از احتمال ادامه محدودیت بازار حافظه خبر می‌دهند. بنابراین نمی‌توان زمان دقیقی برای بازگشت RTX 5090 به محدوده ۱۹۹۹ دلار تعیین کرد.

تأثیر بحران جهانی بر بازار ایران

بازار ایران علاوه بر قیمت جهانی، تحت تأثیر نرخ ارز، هزینه حمل‌ونقل، محدودیت واردات، موجودی توزیع‌کننده و گارانتی قرار دارد.

افزایش قیمت جهانی معمولاً با کمی تأخیر به موجودی جدید بازار ایران منتقل می‌شود. حتی اگر تعدادی کارت با قیمت خرید قبلی در انبار وجود داشته باشند، جایگزینی آن‌ها با محموله جدید گران‌تر خواهد بود.

از طرف دیگر، کاهش قیمت جهانی همیشه با همان سرعت در بازار داخلی دیده نمی‌شود؛ زیرا نوسان ارز یا محدودیت موجودی می‌تواند اثر کاهش قیمت دلاری را خنثی کند.

خریدار ایرانی بهتر است به‌جای مقایسه مستقیم قیمت داخلی با MSRP آمریکا، موارد زیر را بررسی کند:

• اختلاف قیمت میان مدل‌های موجود در بازار ایران
• هزینه هر فریم در بازی‌های موردنظر
• نیاز واقعی به حافظه گرافیکی
• توان پاور و سازگاری کیس
• کیفیت گارانتی و خدمات پس از فروش
• بازگشت سرمایه در کاربرد حرفه‌ای
• امکان خرید یک سیستم متعادل‌تر با همان بودجه

جمع‌بندی؛ وقتی MSRP به جایزه تبدیل می‌شود

برنامه انویدیا در QuakeCon 2026 فرصت ارزشمندی برای تعداد محدودی از بازدیدکنندگان است. خرید RTX 5090 با قیمت ۱۹۹۹ دلار در بازاری که همین کارت بیش از ۴۳۰۰ دلار فروخته می‌شود، بدون شک یک پیشنهاد استثنایی به حساب می‌آید.

اما همین «استثنایی‌بودن» مشکل اصلی را نشان می‌دهد. قیمت رسمی باید نقطه آغاز بازار باشد، نه جایزه‌ای که کاربران برای رسیدن به آن در غرفه نمایشگاه صف بکشند.

افزایش هزینه GDDR7، رشد قیمت ویفرهای TSMC، تقاضای هوش مصنوعی، موجودی محدود Founders Edition و فعالیت فروشندگان واسطه، سری RTX 50 را به یکی از گران‌ترین نسل‌های تاریخ کارت گرافیک تبدیل کرده‌اند.

RTX 5090 همچنان یک دستاورد فنی فوق‌العاده است؛ اما محصولی که با دو برابر قیمت رسمی فروخته می‌شود، حتی اگر سریع‌ترین کارت جهان باشد، الزاماً ارزش خرید ندارد.

برای بیشتر گیمرها، بهترین تصمیم در شرایط فعلی انتخاب یک رده پایین‌تر، بررسی رقبا یا ادامه استفاده از کارت فعلی است. شاید عجیب‌ترین نتیجه بحران این باشد که در سال ۲۰۲۶، پیداکردن RTX 5090 با قیمت تعیین‌شده توسط خود انویدیا دیگر یک خرید معمولی نیست؛ بلکه بخشی از تجربه حضور در QuakeCon شده است.

پرسش‌های متداول

قیمت رسمی RTX 5090 چقدر است؟

قیمت رسمی RTX 5090 Founders Edition برابر ۱۹۹۹ دلار است؛ اما قیمت واقعی آن در بعضی بازارها از ۴۳۰۰ دلار عبور کرده و در کره جنوبی نمونه‌هایی با قیمت بیش از ۵۱۰۰ دلار گزارش شده‌اند.

انویدیا کدام کارت‌ها را در QuakeCon با MSRP می‌فروشد؟

طبق اعلام رسمی، RTX 5090، RTX 5080 و RTX 5070 Founders Edition در تعداد محدود و تا پایان موجودی عرضه می‌شوند.

چرا RTX 5070 Ti در برنامه فروش نیست؟

انویدیا برای RTX 5070 Ti مدل Founders Edition عمومی عرضه نکرده است؛ به همین دلیل برنامه QuakeCon روی مدل‌هایی متمرکز است که نسخه Founders Edition دارند.

آیا تمام RTX 5090ها باید ۱۹۹۹ دلار قیمت داشته باشند؟

خیر. قیمت ۱۹۹۹ دلار مربوط به Founders Edition است. مدل‌های سفارشی با مدار تغذیه و سیستم خنک‌کننده پیشرفته‌تر می‌توانند گران‌تر باشند، اما اختلاف دوبرابری با MSRP همچنان غیرعادی است.

آیا کمبود RTX 50 به‌دلیل هوش مصنوعی است؟

هوش مصنوعی یکی از عوامل مهم فشار بر زنجیره نیمه‌رسانا و حافظه است، اما تنها دلیل محسوب نمی‌شود. افزایش قیمت GDDR7، ویفرهای TSMC، موجودی محدود و رفتار فروشندگان نیز نقش دارند.

آیا خرید RTX 5090 با قیمت ۴۰۰۰ دلار منطقی است؟

برای گیمینگ معمولاً خیر. برای رندرینگ یا هوش مصنوعی فقط زمانی می‌تواند توجیه داشته باشد که کاربر بازگشت سرمایه مشخص و قابل محاسبه‌ای داشته باشد.